Izba Lordów przegłosowała ustawę, która definitywnie usuwa dziedzicznych parów z brytyjskiego parlamentu. To jedna z największych reform demokratycznych w Wielkiej Brytanii od pokolenia, kończąca proces rozpoczęty ponad ćwierć wieku temu.
* **Reforma oznacza koniec zasady, według której miejsce w drugiej izbie parlamentu można było odziedziczyć po przodkach, co uznano za przestarzałe i niedemokratyczne.**
* **Zmiana jest pierwszym krokiem szerszej reformy Izby Lordów, a rząd zapowiada dalsze działania, m.in. dotyczące wymogów uczestnictwa i przejścia na emeryturę jej członków.**
Koniec pewnej epoki
W brytyjskim parlamencie zakończyła się pewna epoka. Izba Lordów przegłosowała ustawę, która usuwa ostatnich dziedzicznych parów z jej składu. To realizacja obietnicy wyborczej obecnego rządu i zwieńczenie procesu reform rozpoczętego w 1999 roku, gdy z Izby usunięto ponad 600 lordów dziedzicznych, pozostawiając 92 jako środek tymczasowy.
Dlaczego ta reforma była konieczna?
Rząd argumentuje, że nikt nie powinien mieć prawa do głosowania nad ustawami wyłącznie na podstawie dziedziczonego tytułu arystokratycznego. Zasada ta była postrzegana jako archaiczna i sprzeczna z duchem współczesnej demokracji. Dzięki tej zmianie Wielka Brytania dołącza do większości demokracji XXI wieku, gdzie miejsce w parlamencie nie jest zarezerwowane dla osób urodzonych w określonych rodzinach.
Obecnie jedynym ciałem ustawodawczym na świecie, obok Senatu Lesotho, które wciąż zawiera element dziedziczny, pozostanie właśnie brytyjska Izba Lordów, ale już bez parów dziedzicznych.
Głosy z parlamentu
Liderka Izby Lordów, baronessa Smith, podkreśliła, że choć Izba Lordów odgrywa kluczową rolę w dwuizbowym parlamencie, to nikt nie powinien w niej zasiadać wyłącznie z tytułu odziedziczonego po przodkach. Dodała, że przyjęcie ustawy to “ważny pierwszy krok” w kierunku dalszych reform.
Minister ds. Gabinetu, Nick Thomas-Symonds, stwierdził, że jest dumny z wypełnienia tej kluczowej obietnicy. Zaznaczył, że parlament powinien być miejscem, gdzie liczą się talent i zasługi, a nie “galerią starych układów” czy tytułów nadanych wieki temu.
Co dalej z Izbą Lordów?
Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie Izby po tej zmianie, rząd zapowiedział przyznanie dodatkowych dożywotnich parostw oficjalnej opozycji oraz parom niezależnym (crossbenchers). To opozycja będzie decydować, kogo zgłosi do tych tytułów.
Ustawa wejdzie w życie pod koniec obecnej sesji parlamentu. Oznacza to, że po tym terminie żaden par nie będzie już członkiem Izby Lordów na podstawie dziedzicznego tytułu.
Źródło: Cabinet Office / gov.uk