Rząd Wielkiej Brytanii prowadzi zaawansowane negocjacje z Unią Europejską w sprawie nowego porozumienia, które ma radykalnie uprościć przepływ towarów rolno-spożywczych. Celem jest zmniejszenie biurokracji, obniżenie kosztów i przyspieszenie handlu, z korzyścią szczególnie dla przedsiębiorstw w Irlandii Północnej, które zachowają unikalny dostęp do dwóch rynków.
- Trwające negocjacje UK-UE dotyczą tzw. umowy SPS, która ma znieść certyfikaty, kontrole i dokumentację dla większości towarów rolno-spożywczych przemieszczanych z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej.
- Porozumienie ma obniżyć koszty i przyspieszyć handel, jednocześnie utrzymując unikalną pozycję Irlandii Północnej, która pozostanie częścią zarówno brytyjskiego rynku wewnętrznego, jak i jednolitego rynku UE.
- Rząd uruchomił konsultacje z biznesem i zaleca firmom podjęcie prostych kroków przygotowawczych, zanim umowa wejdzie w życie, co planowane jest na połowę 2027 roku.
Co zmieni nowa umowa?
Planowane porozumienie w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) ma na celu usunięcie barier w handlu produktami rolnymi, żywnością i roślinami. Według danych rządowych, od 2018 roku brytyjski eksport tych towarów do UE spadł o 22%, co przekłada się na stratę około 4 miliardów funtów i problemy dla wielu firm.
Nowe zasady mają sprawić, że dla większości towarów przemieszczanych z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej nie będą już wymagane skomplikowane certyfikaty, fizyczne kontrole czy dodatkowa dokumentacja. Ma to przynieść realne oszczędności i ograniczyć opóźnienia dla szerokiego grona przedsiębiorstw – od supermarketów, przez farmy, po zakłady przetwórcze.
Unikalna pozycja Irlandii Północnej
Kluczowym założeniem negocjacji jest ochrona szczególnego statusu Irlandii Północnej. Porozumienie Windsor Framework pozostanie w mocy, co oznacza, że region zachowa dostęp zarówno do brytyjskiego rynku wewnętrznego, jak i jednolitego rynku UE. Dla lokalnych firm będzie to kontynuacja możliwości handlu bez dodatkowych formalności w obu tych strefach.
Minister ds. Irlandii Północnej, Hilary Benn, podkreślił, że umowa ma wzmocnić ten dualny dostęp do rynków, jednocześnie wypełniając zobowiązania wynikające z Porozumienia Wielkopiątkowego i budując lepszą przyszłość gospodarczą.
Głosy ze strony biznesu
Prezes Związku Farmerów Ulsteru (UFU), William Irvine, przywitał postęp w negocjacjach, wskazując na lata starań swojej organizacji. Jego zdaniem, kompleksowa umowa SPS może przynieść długoterminową pewność działania dla całego sektora rolno-spożywczego i wyrównać szanse farmerów w całej Wielkiej Brytanii. Zaapelował jednocześnie o jak najszybsze wdrożenie nowych zasad, aby przedsiębiorcy mogli jak najprędzej odczuć korzyści.
Jak firmy mogą się przygotować?
Rząd wskazuje, że choć planowany termin wejścia w życie nowych przepisów to połowa 2027 roku, przedsiębiorcy mogą już teraz podjąć konkretne działania przygotowawcze. Wśród nich są:
- Kontakt z organizacjami branżowymi: Związki i stowarzyszenia handlowe będą kluczowym źródłem specyficznych dla danej branży informacji i wskazówek.
- Dialog z łańcuchem dostaw: Warto przeanalizować, jak ewentualne zmiany wpłyną na partnerów biznesowych i dostawców.
- Śledzenie oficjalnych komunikatów: Rząd zaleca zapisanie się do alertów mailowych odpowiednich departamentów, aby na bieżąco otrzymywać informacje o postępach negocjacji i harmonogramie wdrażania.
- Udział w konsultacjach: Rząd uruchomił sześciotygodniowe konsultacje (Call for Information), aby zrozumieć, jakiego wsparcia najbardziej potrzebują firmy. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na oficjalnych stronach rządowych.
Rząd zapowiada publikację szczegółowych wytycznych w miarę postępu negocjacji, tak aby przedsiębiorcy w Irlandii Północnej byli gotowi do skorzystania z nowych zasad od pierwszego dnia ich obowiązywania.
Źródło: Department for Environment, Food & Rural Affairs and The Northern Ireland Office / gov.uk