Brytyjski rząd zapowiada zaostrzenie przepisów dotyczących komercyjnych solariów w ramach Narodowego Planu Walki z Rakiem. Głównym celem jest lepsza ochrona osób poniżej 18. roku życia przed czerniakiem. Propozycje obejmują zakaz niekontrolowanego użytkowania łóżek oraz obowiązkowe sprawdzanie dowodów tożsamości. Konsultacje publiczne w tej sprawie rozpoczną się wiosną 2026 roku.
- Rząd proponuje zakaz niekontrolowanego użytkowania solariów oraz obowiązkowe kontrole wieku klientów, aby wyeliminować dostęp nieletnich.
- Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje solaria jako czynnik rakotwórczy tej samej kategorii co tytoń czy azbest. Używanie ich przed 20. rokiem życia zwiększa ryzyko czerniaka o 47%.
- Konsultacje społeczne w sprawie nowych regulacji rozpoczną się wiosną 2026 roku, a nowe przepisy mogą wejść w życie już w 2027 roku.
Zaostrzenie walki z nielegalnym dostępem nieletnich
Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej (DHSC) ogłosiło plany wzmocnienia ochrony młodzieży przed zagrożeniami związanymi z używaniem solariów. Mimo istniejącego od 2010 roku prawa zakazującego osobom poniżej 18. roku życia korzystania z komercyjnych łóżek opalających, badania pokazują, że nastolatkowie, nawet 14-letni, nadal łatwo uzyskują do nich dostęp. Nowe propozycje mają na celu zamknięcie tej luki prawnej.
Proponowane zmiany w przepisach
W ramach nadchodzącego Narodowego Planu Walki z Rakiem rząd rozważa wprowadzenie dwóch kluczowych zmian. Po pierwsze, planowany jest zakaz prowadzenia salonów oferujących „samoobsługowe” i niekontrolowane sesje opalania, gdzie klienci samodzielnie korzystają z urządzeń bez nadzoru personelu. Po drugie, wszystkie komercyjne solaria miałyby obowiązkowo sprawdzać dowód tożsamości w celu weryfikacji wieku klienta, podobnie jak ma to miejsce przy zakupie alkoholu.
Dlaczego to konieczne? Niepokojące dane
Według ankiety organizacji Melanoma Focus z 2024 roku, aż 34% brytyjskiej młodzieży w wieku 16-17 lat przyznaje się do korzystania z solariów, łamiąc tym samym prawo. W tej samej grupie wiekowiej świadomość ryzyka jest zatrważająco niska – prawie co czwarta osoba w wieku 18-25 lat błędnie uważa, że solaria redukują ryzyko raka skóry. Tymczasem Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), agenda WHO, klasyfikuje urządzenia emitujące promieniowanie UV, takie jak solaria, do grupy 1. czynników rakotwórczych, na równi z paleniem tytoniu czy azbestem.
Głosy poparcia i osobiste historie
Inicjatywę rządu popierają wiodące organizacje zajmujące się walką z rakiem skóry. „Czas działać jest teraz” – mówi Susanna Daniels z Melanoma Focus, przypominając, że czerniak jest piątym najczęstszym nowotworem w Wielkiej Brytanii. Tracy Paine z Melanoma UK podkreśla potrzebę wyraźnych ostrzeżeń zdrowotnych z wizualizacjami oraz kampanii edukacyjnych.
Planowane zmiany znajdują również poparcie w osobistych, często bolesnych doświadczeniach. Louise Dodds oraz Natasha Gowan, u których zdiagnozowano czerniaka, dzielą się swoimi historiami, podkreślając, że używanie solariów w młodości miało bezpośredni związek z ich chorobą. „Żadna opalenizna nie jest warta fizycznego i emocjonalnego cierpienia” – mówi Gowan.
Konsultacje i perspektywy
Publiczne konsultacje w sprawie zaostrzenia zabezpieczeń mają się rozpocząć wiosną 2026 roku i potrwają 12 tygodni. Rząd deklaruje, że przy kształtowaniu nowych regulacji weźmie pod uwagę głos branży, w której działa wiele małych i średnich przedsiębiorstw, dążąc do znalezienia proporcjonalnego i wykonalnego rozwiązania. Jeśli konsultacje przebiegną pomyślnie, nowe zasady mogłyby obowiązywać już w 2027 roku.
Równolegle ministerstwo planuje rozpocząć zbieranie dowodów, czy potrzebne są dalsze działania w celu redukcji przypadków czerniaka. Działania te wpisują się w szerszą strategię prewencji, mającą na celu odciążenie NHS – w 2023 roku leczenie raka skóry kosztowało służbę zdrowia szacunkowo 750 milionów funtów rocznie.
Źródło: Department of Health and Social Care / gov.uk