Brytyjski rząd zapowiada zmiany w kontrakcie dla lekarzy rodzinnych (GP), które mają pomóc w odwróceniu niepokojącego trendu spadku wyszczepialności wśród dzieci. Nowy system premiowania ma doceniać postępy, a nie tylko wyniki, co ma dać praktykom w trudniejszych obszarach środki na dotarcie do rodzin. To odpowiedź na utratę przez kraj statusu kraju wolnego od odry oraz lokalne ogniska tej choroby.
- Od sezonu 2026/27 lekarze rodzinni będą otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie za poprawę wskaźników szczepień dziecięcych, nawet jeśli nie osiągną jeszcze wysokiego docelowego progu.
- Celem jest wsparcie praktyk w regionach o niskiej wyszczepialności, aby mogły aktywnie docierać do rodzin z niezaszczepionymi dziećmi i zapobiegać epidemiom.
- Kontrakt uwzględni też nowy, rozszerzony kalendarz szczepień, w tym połączoną szczepionkę MMRV (przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej) oraz szczepienia przeciwko RSV dla seniorów.
Nowe podejście do motywowania lekarzy
Dotychczasowy system dodatkowych płatności motywacyjnych dla praktyk lekarskich w Anglii nagradzał głównie te, które osiągały wysokie, absolutne progi wyszczepialności. W efekcie gabinety w społecznościach, gdzie wskaźniki są tradycyjnie niskie i gdzie potrzeba wsparcia jest największa, często nie kwalifikowały się do tych bonusów, mimo znaczącej, rocznej poprawy. Nowy kontrakt na lata 2026/27 ma to zmienić, wprowadzając premie za „znaczącą poprawę”.
Dodatkowe środki, które praktyki będą mogły w ten sposób uzyskać, mają być reinwestowane w działania outreachowe – czyli aktywne docieranie do i współpracę z rodzinami, których dzieci nie otrzymały zalecanych szczepień. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, Wes Streeting, podkreślił, że szczepionki są bezpieczne i ratują życie, a powrót chorób, które uważano za pokonane, jest całkowicie do uniknięcia.
Kontekst: odra i spadające wskaźniki
Reforma kontraktu GP jest bezpośrednią reakcją na pogarszającą się sytuację epidemiologiczną. Wielka Brytania utraciła status kraju wolnego od odry nadany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) po tym, jak w 2024 roku w samej Anglii odnotowano ponad 2900 potwierdzonych przypadków tej choroby – najwięcej od dziesięcioleci.
Wskaźniki szczepień dziecięcych są znacznie poniżej docelowego progu 95% ustalonego przez WHO, niezbędnego do zapewnienia odporności zbiorowiskowej i zapobiegania epidemii. Lokalne ogniska, jak to w londyńskiej dzielnicy Enfield, gdzie zachorowało kilkadziesiąt nieszczepionych dzieci, a część trafiła do szpitala, unaoczniają skalę problemu.
Rozszerzony kalendarz szczepień w kontrakcie
Nowy kontrakt ma również odzwierciedlać aktualny program szczepień. Od 1 stycznia 2025 roku NHS oferuje dzieciom połączoną szczepionkę MMRV (przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej) w 12. i 18. miesiącu życia. Wskaźniki jakości dla GP zostaną zaktualizowane o dostarczanie tej właśnie szczepionki, co uprości system i sprawiedliwie wynagrodzi lekarzy.
Kontrakt obejmie także rozszerzony od kwietnia program szczepień przeciwko wirusowi RSV dla wszystkich osób w wieku 80+ oraz mieszkańców domów opieki dla seniorów. Ponadto, sieci podstawowej opieki zdrowotnej (Primary Care Networks) będą zobowiązane do identyfikacji mieszkańców domów opieki z zaległymi szczepieniami.
Reakcja środowiska medycznego
Ruth Rankine, dyrektor ds. sieci podstawowej opieki zdrowotnej w NHS Confederation, przywitała zapowiedź zmian, nazywając je sprawiedliwym i wspierającym podejściem. Podkreśliła, że uznawanie znaczącej poprawy, a nie poleganie wyłącznie na sztywnych progach, jest bardziej realistyczne i konstruktywne, biorąc pod uwagę wyzwania personelu oraz wahania dotyczące szczepień w niektórych społecznościach.
Rząd zapowiedział również nowy, dwumilionowy program pilotażowy, w ramach którego pielęgniarki środowiskowe (health visitors) mają docierać do rodzin napotykających bariery w dostępie do szczepień, aby zapewnić ochronę większej liczbie dzieci.
Źródło: Department of Health and Social Care / gov.uk